|
Çocuk Hakları Bildirgesi
Çocukların erişkinden
farklı fiziksel, fizyolojik, davranış ve psikolojik özellikleri olduğu,
sürekli büyüme ve gelişme gösterdiği bilincinin yerleşmesi, çocukların
bakımının bir toplum sorunu olduğu ve bilimsel yaklaşımlarla herkesin bu
sorumluluğu yüklenmesi gerektiği düşüncesi 20 Kasım 1959'da Birleşmiş
Milletler Genel Kurulu'nda "Çocuk Hakları Bildirgesi" ile kabul
edilmiştir. On ilkeden oluşan bu bildirge aşağıdaki gibidir:
1. İlke :
Tüm dünya çocukları bu bildirgedeki haklardan din, dil, ırk, renk,
cinsiyet, milliyet, mülkiyet, siyasi, sosyal sınıf ayırımı yapılmaksızın
yararlanmalıdır.
2. İlke :
Çocuklar özel olarak korunmalı, yasa ve gerekli kurumların yardımı ile
fiziksel, zihinsel, ahlaki, ruhsal ve toplumsal olarak sağlıklı normal
koşullar altında özgür ve onurunun zedelenmeyecek şekilde yetişmesi
sağlanmalıdır. Bu amaçla çıkarılacak yasalarda çocuğun en yüksek
çıkarları gözetilmelidir
3. İlke :
Her çocuğun doğduğu anda bir adı ve bir devletin vatandaşı olma hakkı
vardır.
4. İlke :
Çocuklar sosyal güvenlikten yararlanmalı, sağlıklı bir biçimde büyümesi
için kendisine ve annesine doğum öncesi ve sonrası özel bakım ve korunma
sağlanmalıdır. Çocuklara yeterli beslenme, barınma, dinlenme, oyun
olanakları ile gerekli tıbbi bakım sağlanmalıdır.
5. İlke :
Fiziksel, zihinsel ya da sosyal bakımdan özürlü çocuğa gerekli tedavi,
eğitim ve bakım sağlanmalıdır.
6. İlke :
Çocuğun kişiliğini geliştirmesi için anlayış ve sevgiye gereksinimi
vardır. Anne ve babasının bakımı ve sorumluluğu altında her durumda bir
sevgi ve güvenlik ortamında yetişmelidir. Küçük yaşlarda çocuğu
annesinden ayırmamak için bütün olanaklar kullanılmalıdır. Ailesi ve
yeterli maddi desteği olmayan çocuklara özel bakım sağlamak toplumun ve
kurumların görevidir. Çocuk sayısı fazla olan ailelere devlet yardımı
yapılmalıdır.
7. İlke:
Genel kültür ve yeteneklerini, bireysel karar verme gücü, ahlaki ve
toplumsal sorumluluğu geliştirecek ve topluma yararlı bir üye olmasını
sağlayacak eğitim hakkı verilmelidir. Bu eğitimde sorumluluk önce
ailenin olmalıdır. Eğitimin ilk aşamaları parasız ve zorunlu olmalıdır.
8. İlke :
Çocuk her koşulda koruma ve kurtarma olanaklarından ilk yararlananlar
arasında olmalıdır.
9. İlke :
Çocuklar her türlü istismar, ihmal, ve sömürüye karşı korunmalı ve
hiçbir şekilde ticaret konusu olmamalıdır. Çocuk uygun bir asgari yaştan
önce çalıştırılmayacak, sağlığını ve eğitimini tehlikeye sokacak
fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişmesini engelleyecek bir işe girmeye
zorlanmayacak ve izin verilmeyecektir.
10. İlke :
Çocuk ırk, din ya da başka bir ayrımcılığı teşvik eden uygulamalardan
korunacaktır. Anlayış, hoşgörü, insanlar arası dostluk, barış ve
evrensel kardeşlik ortamında enerji ve yeteneklerini diğer insanların
hizmetine sunulması gerektiği bilinciyle yetiştirilmelidir.
|
