|
Çocuk kitabı nasıl seçilir;
Günümüzde uzmanlar kitapları çocuğun gelişim sürecinde bütünleyici bir
araç olarak kabul etmektedir. Kitaplar, okul öncesi yıllardan başlayarak
çocuğun bilişsel gelişimi ile dil gelişimine katkı sağladığı gibi
duygusal ve sosyal yönden gelişimine de destek verir. Bu nedenle içerik
ve dil yönünden nitelikli çocuk kitabı yazımı ve basımı son derece
önemlidir.Ülkemizde son yıllarda çocuk kitabı alanında yayıncılık
giderek artmaktadır. Ancak bu yayınların arasında hiçbir edebi ve
eğitsel değeri olmayan kitaplara da rastlanmak mümkündür. Bu nedenle
seçici davranmak gerekmektedir.İyi bir çocuk kitabı çocuğun ilgi ve
ruhsal ihtiyaçlarını karşılayan fakat her şeyden önce çocuğun zevkle
okuduğu bir eser olmalıdır.
Çocuk kitaplarının sahip olması gereken özellikler; İçerik Özellikleri
•Hikayenin konusu ve teması çocukların ilgi alanlarını hedeflemelidir.
•Kitapta kullanılan dil çok önemlidir. Her şeyden önce çocuğun yaş ve
seviyesine uygun bir dil kullanılmalıdır. Dilin zenginliğini ve
güzelliğini yansıtacak özellikte edebi ve sürükleyici bir dili
olmalıdır.
•Metnin uzunluğu çocuğun gelişim düzeyini göz önünde bulundurarak,
dikkat süresini aşmamalıdır.
•Konunun işlenişinde olaylar arasındaki mantık ilişkisi gözden
kaçırılmamalıdır. Bu husus özellikle çocuğun düşüncesinin
şekillenmesinde son derece önemlidir.
•Toplumda genel geçerliliği olan değerleri vurgulamalıdır.
•Çocuk kitap kahramanlarıyla kendini özdeştirebilir. Kahramanların
çocuğun hayal gücüyle erişebileceği bir takım özelliklerinin olması
hikayeyi çocuk açısından ilgi çekici hale getirir ve çocuğun hayal
gücünü geliştirir.
•Çocuk kitaplarında hayali unsurlar kadar gerçek hayatta en çok bildiği
ve tanıdığı konular da hikaye düzeni içinde ve çocuğu eğlendirici tarzda
verilmelidir.
•Yerli kültürel değerlerin yanı sıra evrensel değerleri de kazandırıcı
nitelikte olmalıdır.
Biçimsel Özellikler
•Harfler çocuğun gözünü yormayacak büyüklükte olmalıdır.
•Kapak; çocuğun kitapla ilk tanışma aracı oduğu için çok önemlidir.
Renkli, bol resimli, çocuk için çekici özellikler taşımalıdır. Böylece
kapağı gören çocuğun kitaba isteyerek yaklaşması sağlanabilir. Bu
özellikle sadece çocuk için değil yetişkinlerin seçim yapmasında da
etkili bir uyarıcıdır.
•Kitabın içindeki resimlerde kapak kadar önemlidir. Özellikle küçük
yaştaki çocuklar için resimlerin metinden daha fazla yer kaplaması uygun
bir yaklaşımdır. Resimlerde renk unsuru da önemli diğer bir konudur. Bu
resimlerin çocukta estetik değer yargılarını geliştirici özellikte
olmasına dikkat edilmelidir.
•Cilt; Kitabın dayanıklılığı açısından cildin kaliteli ve sağlam olması
önemlidir. Çabuk yıpranan bir kitap çocuğun kitaba ilgisini azaltabilir.
Düzenli bir kitaplık kurma alışkanlığını da sekteye uğratabilir.
•Boyutlar-Büyüklük; İlke olarak çocuk kitaplarında içerik ve boyut
dengeli olmalıdır. Çocukların sürekli olarak aynı boyutta hazırlanmış
kitaplar okumaktan hoşlanmadıkları bir gerçektir. Çocuklar değişik
büyüklükte kitapları okumaktan incelemekten zevk duyarlar. Bunun yanı
sıra kitabın hacim ve ağırlık bakımından kolayca taşınmaya ve kullanmaya
elverişli olması önemlidir.
•Kağıt Cinsi; Kağıdın dayanıklı ve kaliteli olması gerekir. Özellikle
renkli basımlarda kullanılan kağıdın kalitesi resimlere de
yansıyacaktır.
•Yazım ve noktalama işaretleri: Dilbilgisi akımından titizlikle
incelenmiş olmalı. Noktalama işaretlerinin kullanımında kurallara
uyulmalıdır.
Kitap satın alırken dikkate alınabilecek bazı öneriler;
•Çocuklar için kitap seçerken onların gelişim dönemleriyle okuma
ilgileri dikkate alınmalı ve bu dönemlere uygun kitaplar seçilmelidir.
•Kitap satın alırken kitabın adına, yazarına, resimleyenine ve
yayınevine dikkat edilmelidir. Eğer tereddüt yaşanıyorsa kitap almadan
okunabilir. Böyle bir imkan olmadığında seçkin yazarlar ve yayınevleri
tercih edilebilir.
•Kitap seçimi için gazete, dergi, televizyon ve Internet’den kitap
tanıtımları takip edilebilir.
•Değişik tür kitaplar satın alınabilir. Şiir, çizgi roman,
bilmece-tekerleme, biyografi vb.
•Hikaye ve masalların dışında kurgusal olmayan bilgi içerikli kitaplar
da satın alınabilir. Seviyeye uygun ansiklopediler, tarih, bilim ve
teknoloji kitapları vb.
•Çocuklar, kitap seçiminde bir ön elemeden sonra özgür bırakılabilir.
Okuma materyalini kendileri seçerlerse okumak için daha fazla istek
duyabilirler.
KAYNAK:http://www.sgokcenanaokulu.k12.tr/ |